Bogusławznaczenie imienia, pochodzenie, imieniny i statystyki

Pochodzenie i znaczenie imienia Bogusław

Bogusław to imię z dwóch słowiańskich cząstek: bog-, „bóg”, i -sław, „sława”. Najprostsze odczytanie to „sławiący Boga” albo „ten, któremu sławę daje Bóg”. Druga część jest dobrze znana z dziesiątków imion na -sław; ciekawsza jest pierwsza.

Imię notowano w staropolszczyźnie także jako Bogosław i skrócone Bosław. Pierwszy zapis w źródłach dotyczy księcia pomorskiego i pochodzi z 1168 roku. Forma żeńska, Bogusława, pojawia się w dokumentach niespełna sto lat później. Mistrz Wincenty Kadłubek próbował księcia Bogusława przechrzcić w kronice na greckiego Teodora („dar Boga”), ale ten uczony przekład nie przyjął się nigdzie poza jego tekstem.

• Prasłowiański*bogъ + *slavabóg + sława; schemat znany z imion książęcych
• Pomorze, XII w.Bogislaus, Boguslausłacińskie zapisy imion książąt z rodu Gryfitów
• StaropolskiBogosław, Bosław, Bogusławwarianty zapisu z kronik i dokumentów
• CzeskiBohuslavta sama budowa z czeskim h w miejscu g
• DziśBogusławimię męskie, 86. co do liczebności w Polsce

Przez wieki Bogusław był imieniem przede wszystkim pomorskim. Książęta szczecińscy, wołogoscy i słupscy nosili je tak często, że historycy numerują ich do czternastu. W XX wieku imię rozeszło się po całej Polsce i stało jednym z typowych imion pokolenia urodzonego w latach powojennych.

Kiedy Bogusław obchodzi imieniny

Bogusław świętuje w grudniu: 18 grudnia, niespełna tydzień przed Wigilią. Ta data nie ma patrona — świętego Bogusława Kościół nie zna — ale to ją polskie kalendarze stawiają na pierwszym miejscu i to w niej rodziny najczęściej składają życzenia.

• główne
  grudnia
  18

• 18 grudniaData przyjęta w polskich kalendarzach i najczęściej obchodzona — bez patrona.

Inne terminy w kalendarzach

Kalendarze notują też terminy wiosenne i wrześniowy, a dawne kalendarze słowiańskie łączyły Bogusława z końcem kwietnia. Żaden z nich nie wynika ze wspomnienia świętego, więc wybór zależy od zwyczaju w rodzinie. Jedyny zakonnik o tym imieniu, który trafił do martyrologium — franciszkanin z Sambora — ma wspomnienie w maju, ale tylko w kalendarzu zakonnym.

Świętego Bogusława nie ma — są dwaj zakonnicy i pomorski książę

Bogusław należy do imion słowiańskich, które nigdy nie dostały świętego. Tradycja sarmacka nazywała jednak „błogosławionymi” dwóch zakonników, a historia imienia zaczyna się od księcia.

Zdrobnienia i formy pieszczotliwe imienia Bogusław

Zdrobnienia Bogusława biorą się z pierwszej części imienia — i dlatego część z nich jest wspólna z innymi imionami na Bog-.

Boguś · Bogusiek · Bogusz · Bogusio · Boguszek · Bogusławek

Boguś jest najczęstszy i najcieplejszy, Bogusiek brzmi koleżeńsko, trochę podwórkowo. Bogusz to forma znana już w średniowieczu — także jako osobne imię — i do dziś żyje w nazwiskach. Boguszek i Bogusio należą do najbliższej rodziny, a Bogusławek — jedyne zdrobnienie z całego imienia — słychać głównie u babć.

Bogusław w innych językach

Imię żyje wyłącznie w świecie słowiańskim i w krajach, które przejęły je od słowiańskich sąsiadów. Zachodnia Europa zna je tylko z historii Pomorza, w niemieckim zapisie Bogislaw.

Bogusław w liczbach

W rejestrze PESEL Bogusław ma dwie twarze. W całej populacji zajmuje 86. miejsce i należy do pierwszej setki imion męskich, ale suma wszystkich nadań od 2000 roku to około siedmiuset chłopców — nieco ponad jeden procent żyjących Bogusławów. Ogromna większość z nich urodziła się w drugiej połowie XX wieku.

Wśród noworodków imię jest rzadkie, ale nie znika. Na początku wieku nadawano je około trzydziestu razy w roku, w 2007 spadło do jedenastu, a później powoli odrobiło straty — w ostatnich latach zwykle od trzydziestu kilku do czterdziestu kilku nadań rocznie. Mimo to Bogusław traci miejsca w rankingu chłopców: w 2020 roku był 175., w 2025 — 191. To realne cofanie się względem innych imion — przy rosnącej liczbie nadań oznacza to, że inne rzadkie imiona zyskują szybciej. Najedź na słupek, żeby zobaczyć liczbę dla konkretnego roku.

Sąsiedztwo w rankingu imion męskich

Ostatnie roczniki — gdzie plasowało się imię Bogusław

Rejestr PESEL zawiera 46 202 różnych imion męskich nadanych jako pierwsze. Stan danych: 20 stycznia 2026.

Znani Bogusławowie

Lista zaczyna się od pomorskiego tronu i magnackiego pałacu, a kończy w kinie, operze i na scenie piosenki.

• Bogusław X WielkiKsiążę pomorski z rodu Gryfitów, który zjednoczył Pomorze Zachodnie i umocnił władzę książęcą; jego żoną była Anna Jagiellonka, córka Kazimierza Jagiellończyka.
• Bogusław RadziwiłłMagnat litewski i generalny namiestnik Prus Książęcych, ostatni z kalwińskiej linii Radziwiłłów na Birżach; znany szerzej jako postać z „Potopu”.
• Bogusław LindaAktor, reżyser i pedagog, jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorów filmowych ostatnich dekad.
• Bogusław KaczyńskiDziennikarz i krytyk muzyczny, popularyzator opery i operetki, wieloletni prowadzący transmisji Konkursu Chopinowskiego.
• Bogusław SchaefferKompozytor, muzykolog i dramaturg, autor książek o muzyce współczesnej i sztuk wystawianych przez polskie teatry.
• Bogusław MecPiosenkarz, kompozytor i artysta plastyk.
• Bogusław KiercPoeta, krytyk literacki, aktor i reżyser teatralny.

Bogusław w powiedzeniach i w kulturze

Grudniowa data imienin przypada w przedświątecznym tygodniu, który w ludowej tradycji należał do adwentu, a nie do patronów dnia — przysłów o Bogusławie nie ma. Jest za to długi ślad w historii i literaturze.

• Książę Bogusław z „Potopu”

  Sienkiewicz zrobił z Bogusława Radziwiłła jedną z najbarwniejszych postaci Trylogii — eleganckiego, przebiegłego przeciwnika Kmicica. Dla wielu czytelników to pierwsze skojarzenie z imieniem.

• Bogusław XIV

  Ostatni książę z rodu Gryfitów. Zmarł w Szczecinie w 1637 roku bez potomków i z nim skończyła się pomorska dynastia, która przez blisko pięć stuleci nadawała synom to imię.

• Bohuslav Martinů

  Czeski kompozytor, autor kilkunastu oper i sześciu symfonii — najbardziej znany za granicą nosiciel tego imienia, choć w czeskim zapisie.

Ciekawostki o Bogusławie

• Imię dało nazwy miejscowościom. Od Bogusława pochodzą nazwy Bogusławice i wieś Bogusław — są aż trzy w różnych województwach — oraz nazwisko Bogusławski, które nosił m.in. ojciec polskiego teatru, Wojciech Bogusławski.

• Książęta numerowani do czternastu. Gryfici używali tego imienia tak często, że historycy rozróżniają ich wyłącznie numerami — od Bogusława I po Bogusława XIV.

• Szwagier czterech królów. Bogusław X Wielki ożenił się z Anną Jagiellonką, córką Kazimierza Jagiellończyka — pomorski Bogusław był więc szwagrem czterech królów z dynastii Jagiellonów.

• Powolny powrót bez awansu. Liczba nadań wzrosła od 2007 roku niemal czterokrotnie, a mimo to Bogusław spadł w rankingu chłopców — inne imiona rosły jeszcze szybciej.

Najczęstsze pytania o imię Bogusław