Szymonznaczenie imienia, pochodzenie, imieniny i statystyki

Pochodzenie i znaczenie imienia Szymon

Hebrajskie Šimʿon pochodzi od czasownika šamaʿ — „słyszeć, wysłuchać”. Znaczenie podaje sama Księga Rodzaju: Lea nadaje je drugiemu synowi, mówiąc, że Bóg usłyszał, iż jest niekochana. Imię znaczy więc „Bóg wysłuchał” i należy do najstarszej warstwy imion biblijnych.

W greckim tłumaczeniu Biblii pojawia się w dwóch postaciach naraz i to jedna z ciekawszych zbiegów okoliczności w historii imion. Symeon to wierna transkrypcja hebrajskiego brzmienia. Simon to natomiast imię, które w grece już istniało — od simos, „zadartonosy” — i tłumacze sięgnęli po nie, bo było podobne. Nowy Testament używa obu form wymiennie.

• Hebrajskiשִׁמְעוֹן — Šimʿonod šamaʿ (słyszeć); imię drugiego syna Jakuba i Lei
• GrekaΣυμεών / Σίμωνtranskrypcja obok rodzimego greckiego imienia o zbliżonym brzmieniu
• ŁacinaSimonforma kościelna, z której wyszły wszystkie zachodnie warianty
• Czeski i polskiŠimon → Szymonpostać zachowująca pierwotną spółgłoskę sz, której łacina nie miała
• DziśSzymonimię męskie, 24. co do liczebności w Polsce

Warto się przy tym zatrzymać: polskie Szymon jest bliższe hebrajskiemu oryginałowi niż łacińskie Simon. Łacina nie znała głoski sz i zastąpiła ją przez s; polszczyzna, która dostała imię za pośrednictwem czeskim, odzyskała dawne brzmienie. To samo stało się w czeskim, słowackim i chorwackim.

Kiedy Szymon obchodzi imieniny

Szymon należy do imion notowanych w polskich kalendarzach wyjątkowo często — imię nosiło wielu świętych, od apostoła po krakowskiego kaznodzieję. W praktyce rywalizują ze sobą dwa terminy: 28 października i 18 lipca. Dane wyszukiwań rozstrzygają na korzyść października, i to wyraźnie.

• główne
  października
  28

• 5 styczniaŚw. Szymon Słupnik Starszy, syryjski pustelnik z V wieku.
• 16 majaŚw. Szymon Stock, karmelita, z którym tradycja wiąże szkaplerz.
• 18 lipcaŚw. Szymon z Lipnicy, bernardyn i kaznodzieja krakowski.
• 28 październikaŚw. Szymon Apostoł, zwany Kananejczykiem albo Gorliwym, wspominany razem ze św. Judą Tadeuszem — data uznawana za główną.

Październik czy lipiec

Jeśli Szymon sam nie mówi, kiedy obchodzi, bezpiecznie jest przyjąć datę apostoła. Lipcowa należy do Szymona z Lipnicy i trzyma się mocno w Krakowie oraz wśród rodzin związanych z bernardynami — w skali kraju ustępuje jednak październikowej o połowę.

Patroni imienia

Trzech świętych Szymonów, trzy zupełnie różne pomysły na życie: bojownik, który został apostołem, pustelnik, który zamieszkał na słupie, i zakonnik, który wyszedł do ludzi w czasie zarazy.

Zdrobnienia i formy pieszczotliwe imienia Szymon

Zdrobnienia Szymona obcinają imię po pierwszej sylabie i dorabiają końcówkę — dokładnie tak, jak polszczyzna robi to od stuleci z imionami zakończonymi na spółgłoskę.

Szymek · Szymuś · Szymonek · Szymcio · Szymko · Szymi · Szymeczek · Szymonik

Szymek jest formą podstawową i działa w każdym wieku — mówi się tak i do przedszkolaka, i do czterdziestolatka. Szymuś zostaje w domu; Szymonek brzmi nieco bardziej oficjalnie i częściej pada z ust babci niż kolegi. Szymko jest formą dawną, spotykaną w gwarach i w starych zapisach, a Szymi to nowość z czatów i boisk.

Szymon w innych językach

Tabela dzieli się na dwie grupy. Zachód Europy poszedł za łaciną i mówi Simon przez s. Słowiańszczyzna zachodnia i południowa zachowała pierwotne sz, przez co jest bliżej hebrajskiego pierwowzoru niż Rzym.

Szymon w liczbach

Szymon ma w rejestrze PESEL wykres o rzadko spotykanym kształcie: dwa szczyty i głęboki dołek między nimi. Pierwszy i najwyższy przypada na 2010 rok, drugi — niższy, ale wyraźny — na 2016. Między nimi liczba nadań spada o ponad jedną trzecią, żeby potem wrócić niemal do poprzedniego poziomu.

Od 2016 roku wykres opada już bez przerwy i zjazd jest stromy: w 2025 roku imię dostało około jednej piątej tylu chłopców co w rekordowym 2010. W całej populacji Szymon zajmuje 24. miejsce, bo za nim stoją także wcześniejsze pokolenia, ale wśród noworodków traci pozycję po pozycji.

I to jest tu najważniejsze rozróżnienie. Mniej urodzeń w Polsce tłumaczy część spadku, ale nie cały: Szymon przesunął się z szóstego miejsca wśród chłopców w 2020 roku na siedemnaste w 2025. Jedenaście pozycji w pięć lat to realny odwrót od imienia, nie demografia. Najedź na słupek, żeby zobaczyć liczbę dla konkretnego roku.

Sąsiedztwo w rankingu imion męskich

Ostatnie roczniki — gdzie plasowało się imię Szymon

Rejestr PESEL zawiera 46 202 różnych imion męskich nadanych jako pierwsze. Stan danych: 20 stycznia 2026.

Znani Szymonowie

Imię ma w Polsce ciągłą tradycję od średniowiecza, więc lista sięga od renesansowego poety po sędziego finału mistrzostw świata. Zamiast lat życia podajemy dziedzinę: data nie zdezaktualizuje się razem z życiorysem.

• Szymon SzymonowicPoeta renesansowy, autor „Sielanek” — zbioru, który wprowadził do polszczyzny gatunek i sam termin.
• Szymon SyreńskiLekarz i profesor Akademii Krakowskiej, autor monumentalnego „Zielnika” — największego dzieła dawnej polskiej wiedzy o roślinach.
• Szymon AskenazyHistoryk i dyplomata, twórca własnej szkoły badań nad epoką napoleońską i rozbiorami.
• Szymon ZiółkowskiLekkoatleta, młociarz, mistrz olimpijski i mistrz świata.
• Szymon KołeckiSztangista, medalista olimpijski i mistrz świata, po zakończeniu kariery ciężarowca zawodnik sportów walki.
• Szymon MajewskiDziennikarz, satyryk i prezenter telewizyjny, twórca własnego formatu rozrywkowego.
• Szymon MarciniakSędzia piłkarski, prowadzący mecze finałowe największych turniejów międzynarodowych.

Przysłowia i powiedzenia o Szymonie

Październikowa data ustawiła Szymona w polszczyźnie ludowej wysoko. Wspomnienie apostołów Szymona i Judy wypada na przełomie jesieni i zimy, kiedy gospodarz musiał już wiedzieć, czego się spodziewać — i właśnie z tego dnia wyczytywano nadchodzącą pogodę. Wszystkie te przysłowia notuje Zygmunt Gloger i późniejsze zbiory ludowe.

• Na świętego Szymona i Judy boi się koń grudy.

  Najbardziej znane z całej grupy. Gruda to zamarznięta, nierówna ziemia — koniowi psuła kopyta, więc koniec października wyznaczał moment, po którym wyjazd w pole przestawał być bezpieczny.

• Na świętego Szymona i Judy spodziewaj się śniegu albo grudy.

  Wariant tej samej wróżby w wersji ogólniejszej: po 28 października zima mogła przyjść z dnia na dzień i chłop miał być na to przygotowany.

• Na świętego Szymona i Judy naganiaj psy do budy.

  Zapowiedź deszczu i pierwszych mrozów. Zdanie funkcjonowało jako praktyczna wskazówka: czas zabrać zwierzęta pod dach.

• Kiepski rok zapowiada, gdy na Szymona nie pada.

  Przysłowie odwrotne do intuicji — sucha końcówka października wróżyła zły rok, bo ziemia miała wejść w zimę niedostatecznie nasiąknięta.

Ciekawostki o Szymonie

• Najsłynniejszy Szymon w dziejach nosi dziś inne imię. Apostoł Piotr nazywał się Szymon i tak zwracały się do niego Ewangelie, zanim dostał przydomek Kefas, czyli Skała. Z tego przydomka zrobiono imię Piotr — a pierwotne imię zostało w zapisie „Szymon Piotr”.

• Polska forma jest wierniejsza oryginałowi niż łacińska. Hebrajskie imię zaczyna się od sz. Łacina tej głoski nie miała i zapisała Simon; polszczyzna, czeszczyzna i chorwacki zachowały ją nienaruszoną.

• Święty, który przesiedział życie na słupie. Szymon Słupnik Starszy spędził kilkadziesiąt lat na kolumnie pod Aleppo, coraz wyższej, przyjmując pielgrzymów i rozsądzając spory z góry. Zapoczątkował całą grupę naśladowców, zwanych stylitami.

• Krzyż niósł inny Szymon. Szymon z Cyreny, przymuszony przez żołnierzy do pomocy w drodze na Golgotę, jest jedyną postacią pasji wymienioną w Ewangeliach z imienia, imieniem ojca i imionami synów.

• Dwa szczyty w jednym pokoleniu. Wykres nadań ma górkę w 2010 roku, dołek w 2014 i drugą górkę w 2016 — takiego kształtu nie ma prawie żadne inne imię z pierwszej dwudziestki. Dopiero po drugim szczycie zaczyna się nieprzerwany zjazd.

Najczęstsze pytania o imię Szymon