Stanisławaznaczenie imienia, pochodzenie, imieniny i statystyki

Pochodzenie i znaczenie imienia Stanisława

Stanisława jest żeńską formą Stanisława i dzieli z nim całą etymologię: stani- od „stać się, zaistnieć” i -sława od „sławy”. Imię mówiło więc o sławie, która ma dopiero nadejść — bliżej mu do życzenia niż do opisu.

Ciekawsza od samego znaczenia jest droga, jaką przeszła forma żeńska. Męski Stanisław od XI wieku miał w Polsce patrona najwyższej rangi — biskupa krakowskiego — i był imieniem królów. Stanisława korzystała z tego blasku pośrednio: imię dla dziecka brano dawniej często z kalendarza albo po rodzicu, a obie drogi prowadziły do niej — przez majowy dzień patrona albo przez ojca Stanisława.

• Wzór męskiStanisławimię biskupa ze Szczepanowa i dwóch królów, od którego wzięła się forma żeńska
• Członystani- + -sława„stać się, zaistnieć” + „sława”
• ŁacinaStanislavazapis w księgach parafialnych i metrykach
• ZdrobnienieStasiaforma domowa, dzielona z Anastazją
• DziśStanisławaimię żeńskie, 63. co do liczebności w Polsce

Najlepiej widać to na przykładzie, który podaje sama historia literatury: Stanisława Przybyszewska, dramatopisarka, była córką Stanisława Przybyszewskiego. Imię po ojcu było dla Stanisławy najprostszą drogą do metryki.

Na początku XXI wieku imię niemal zniknęło z rejestru nadań. Dopiero po 2010 roku Stanisława zaczęła wracać — ostrożnie i w małych liczbach.

Kiedy Stanisława obchodzi imieniny

Bez wahania: 8 maja, razem ze Stanisławem, w uroczystość św. Stanisława ze Szczepanowa. Listopadowa data ma swoich zwolenników, ale w maju życzeń szuka się prawie trzy razy więcej.

• główne
  maja
  8

• 5 majaŚw. Stanisław Kazimierczyk, kaznodzieja z krakowskiego Kazimierza.
• 8 majaŚw. Stanisław ze Szczepanowa, biskup i męczennik — data uznawana za główną.
• 13 listopadaŚw. Stanisław Kostka w kalendarzu powszechnym i jezuickim.

Dlaczego patronami Stanisławy są mężczyźni

Bo w kalendarzu nie ma świętej o tym imieniu. Kiedy forma żeńska nie ma własnej patronki, kalendarze przypisują jej daty patronów formy męskiej — tak samo jak u Kazimiery czy Wiesławy. Stanisława obchodzi więc imieniny w dniach trzech Stanisławów, a najczęściej w dniu tego najważniejszego.

Patroni imienia — dwaj Stanisławowie i położna z Auschwitz

Dwaj święci Stanisławowie dali imieniu daty. Trzecia postać daty w kalendarzu nie ma, ale jest pierwszą Stanisławą, która może trafić na ołtarze.

Zdrobnienia i formy pieszczotliwe imienia Stanisława

Gniazdo zdrobnień Stanisławy wyrasta, jak u Stanisława, z pierwszej sylaby. Różnica jest w końcówkach: żeńskie formy są miękkie, męskie — twarde.

Stasia · Staszka · Stasieńka · Stanisia · Sława · Stasiunia · Stacha

Stasia to forma podstawowa — w rodzinie, wśród sąsiadów, w szkolnym dzienniku sprzed lat. Staszka brzmi bardziej po wiejsku i koleżeńsko. Stasieńka i Stasiunia to czułe formy dla dziecka i dla babci. Stacha zostało w gwarze i w starych listach, a Sława to wybór tych, którzy chcą zdrobnienia bez Stasi.

Stanisława w innych językach

Żeńska forma ma się dobrze tam, gdzie mocny jest męski Stanisław — w językach słowiańskich. Na zachodzie Europy imię nie przyjęło się w ogóle; francuski Stanislas nie dorobił się żeńskiego odpowiednika.

Wschodnie zdrobnienie Stasia brzmi dokładnie jak polskie — to jedno z niewielu zdrobnień, które przechodzi przez granicę bez żadnej zmiany.

Stanisława w liczbach

Stanisława zajmuje w całej populacji 63. miejsce i ma ponad sto tysięcy żyjących właścicielek. Wykres nadań od 2000 roku pokazuje jednak tylko około dwustu dwudziestu dziewczynek — mniej więcej jedną na czterysta czterdzieści żyjących kobiet o tym imieniu. Imię żyje w pokoleniu babć i prababć, a nie w szkolnych dziennikach.

Najciekawszy jest kształt słupków. W latach 2002–2008 i w 2010 roku wykres pokazuje zero — to nie znaczy, że imienia nie nadano ani razu, tylko że rejestr wymienia je dopiero od dwóch nadań w roku. Od 2011 roku Stanisława pojawia się w rejestrze nieprzerwanie, z najwyższym rocznikiem w 2016. Wśród dziewczynek urodzonych w latach 2020–2025 zajmuje miejsca od 256. do 323. — bez wyraźnego kierunku, raczej stały, niewielki powrót niż chwilowa moda. Najedź na słupek, żeby zobaczyć liczbę dla konkretnego roku.

Sąsiedztwo w rankingu imion żeńskich

Ostatnie roczniki — gdzie plasowało się imię Stanisława

Rejestr PESEL zawiera 28 786 różnych imion żeńskich nadanych jako pierwsze. Stan danych: 20 stycznia 2026.

Znane Stanisławy

Znane Stanisławy to przede wszystkim kobiety teatru i sportu — od aktorek, które prowadziły własne sceny, po złotą medalistkę olimpijską.

• Stanisława LeszczyńskaPołożna, więźniarka Auschwitz-Birkenau, służebnica Boża. Jej imię noszą ulice w Oświęcimiu i w Łodzi.
• Stanisława WalasiewiczLekkoatletka, mistrzyni olimpijska w biegu na 100 metrów z Los Angeles 1932, wielokrotna rekordzistka świata. W Stanach znana jako Stella Walsh.
• Stanisława CelińskaAktorka i wokalistka, dwukrotna laureatka Orła za role drugoplanowe.
• Stanisława PrzybyszewskaDramatopisarka, autorka „Sprawy Dantona”, córka Stanisława Przybyszewskiego.
• Stanisława WysockaAktorka, reżyserka teatralna i dyrektorka teatrów.
• Stanisława PerzanowskaAktorka, reżyserka teatralna i pedagog.
• Stanisława Fleszarowa-MuskatPowieściopisarka, poetka i dramaturg.

Stanisława w powiedzeniach i w kulturze

Przysłowia z 8 maja mówią o świętym Stanisławie i o trawie, nie o Stanisławie. Imię zostawiło za to wyraźne ślady w teatrze, na bieżni i na estradzie.

• „Sprawa Dantona”

  Dramat Stanisławy Przybyszewskiej o rewolucji francuskiej, przez lata niedoceniany. Na jego podstawie Andrzej Wajda nakręcił „Dantona” z Gérardem Depardieu.

• Stella Walsh

  Pod tym nazwiskiem Stanisława Walasiewicz była znana w Ameryce, gdzie dorastała. Na igrzyskach w Los Angeles w 1932 roku zdobyła jednak złoto dla Polski.

• „Atramentowa rumba”

  Singel, który Stanisława Celińska nagrała w 2009 roku z zespołem Los Locos. Od niego tytuł wziął jej album „Atramentowa…”, a aktorka z dorobkiem filmowym i teatralnym na dobre zadomowiła się też na estradzie.

Ciekawostki o Stanisławie

• Urodzona w dniu imienin. Stanisława Leszczyńska przyszła na świat 8 maja 1896 roku — w dniu św. Stanisława. Imię i data urodzenia trafiły w jej przypadku na ten sam dzień.

• Obok Wiesławy, obok Waldemara. Stanisława zajmuje w rankingu kobiet 63. miejsce, tuż za Wiesławą. To samo, 63. miejsce, ma wśród mężczyzn Waldemar.

• Jedna na czterysta czterdzieści. Tyle mniej więcej wynosi stosunek dziewczynek z wykresu nadań do wszystkich żyjących kobiet o tym imieniu. Prawie każda Stanisława urodziła się przed 2000 rokiem.

• Stasia dla dwóch imion. To samo zdrobnienie nosi Anastazja. Przy kartce imieninowej to ważne, bo Anastazja świętuje w zupełnie innych terminach.

Najczęstsze pytania o imię Stanisława