Konradznaczenie imienia, pochodzenie, imieniny i statystyki

Pochodzenie i znaczenie imienia Konrad

Konrad to imię germańskie z dwóch członów: kuoni — „śmiały, odważny” — i rat — „rada”. Razem dają „śmiałego w radzie”, czyli kogoś, kto nie boi się powiedzieć, co myśli, i komu warto przyznać rację. To imię doradcy, nie wojownika — choć nosili je przede wszystkim rycerze i władcy.

W średniowiecznej Europie Konrad był imieniem możnych. Nosiło je kilku królów i cesarzy niemieckich, a w Polsce — Piastowie mazowieccy i śląscy. Do polszczyzny imię przyszło z Niemiec już w średniowieczu, a z niego wyrosły nazwiska typu Kondratowicz czy Konradowicz.

• StarowysokoniemieckiKuonratkuoni „śmiały” + rat „rada”
• ŁacinaConradusforma dokumentów i kronik
• ŚredniowieczeKonradimię cesarzy i książąt, w Polsce Piastów mazowieckich
• RomantyzmKonradimię bohaterów Mickiewicza — z dynastii wchodzi do literatury
• DziśKonradimię męskie, 67. co do liczebności w Polsce

Drugie życie dało Konradowi polskie romantyczne pióro. Mickiewicz nazwał tak dwóch swoich najważniejszych bohaterów — Konrada Wallenroda i Konrada z III części „Dziadów” — i od tej pory imię przestało kojarzyć się przede wszystkim z książętami. Stało się imieniem buntownika, który mierzy się z losem narodu.

Kiedy Konrad obchodzi imieniny

Kalendarze dają Konradowi sporo terminów, ale ludzie wybierają jeden: 21 listopada. W tym dniu zainteresowanie imieninami Konrada w wyszukiwarce wyraźnie przewyższa wszystkie inne — także 26 listopada, który część kalendarzy stawia na pierwszym miejscu.

• główne
  listopada
  21

• 19 lutegoŚw. Konrad z Piacenzy, pustelnik na Sycylii.
• 21 kwietniaŚw. Konrad z Parzham, kapucyn i furtian w Altötting.
• 21 listopadaData uznawana za główną — wspólna z Januszem, w święto Ofiarowania NMP.
• 26 listopadaŚw. Konrad, biskup Konstancji.
• 12 grudniaBł. Konrad z Offidy, franciszkanin.

Luty czy listopad

Drugi, słabszy szczyt przypada w lutym, na dzień Konrada z Piacenzy. Listopad wygrywa jednak wyraźnie i co roku, a w samym listopadzie zdecydowanie wygrywa 21, nie 26. Jeśli Konrad nie mówi, kiedy świętuje — bezpieczniej złożyć życzenia 21 listopada.

Patroni imienia — biskup, pustelnik i furtian

Konradów w kalendarzu jest kilku i każdy przeszedł inną drogę — od biskupiego tronu po klasztorną furtę. Żaden z nich nie ma jednak daty, którą Konradowie najczęściej świętują.

Zdrobnienia i formy pieszczotliwe imienia Konrad

Konrad brzmi poważnie i trochę książęco, a polszczyzna zrobiła z niego kilka form zaskakująco luźnych.

Kondzio · Konradek · Kondi · Konio · Konradzik

Kondzio jest najczęstszy i zdecydowanie najbardziej swojski — z wymianą r na dz, której nie ma w pełnym imieniu. Konradek zostaje dla małego chłopca. Kondi to forma koleżeńska, młodzieżowa. Konio bywa żartobliwe, bo kojarzy się z koniem. W Niemczech zdrobnieniem Konrada jest Kurt, które z czasem stało się osobnym imieniem.

Konrad w innych językach

W całej Europie imię zachowało rozpoznawalny kształt. Najdalej odeszły od niego formy niderlandzkie i niemieckie zdrobnienia, które same stały się imionami.

Konrad w liczbach

Wykres Konrada otwiera najwyższy słupek: w 2000 roku nadano to imię ponad 2,6 tysiąca razy. Potem szereg opada równo, rok po roku, i w 2025 roku nadań jest szesnaście razy mniej. W całej populacji imię zajmuje 67. miejsce, a mniej więcej co trzeci żyjący Konrad urodził się w latach objętych wykresem.

To nie jest wyłącznie efekt spadku urodzeń. Wśród chłopców Konrad był 89. w 2020 roku, a w 2025 — dopiero 104. Pojedyncze roczniki potrafią na chwilę odbić, ale kierunek jest wyraźny: to realny odwrót od imienia, które na przełomie wieków było wyborem bardzo wielu rodzin. Najedź na słupek, żeby zobaczyć liczbę dla konkretnego roku.

Sąsiedztwo w rankingu imion męskich

Ostatnie roczniki — gdzie plasowało się imię Konrad

Rejestr PESEL zawiera 46 202 różnych imion męskich nadanych jako pierwsze. Stan danych: 20 stycznia 2026.

Znani Konradowie

Lista sięga od średniowiecznego księcia po współczesny stadion. Zamiast lat życia podajemy dziedzinę: data nie zdezaktualizuje się razem z życiorysem.

• Konrad I mazowieckiKsiążę mazowiecki i kujawski, ten, który sprowadził do ziemi chełmińskiej zakon krzyżacki.
• Joseph ConradJózef Teodor Konrad Korzeniowski, pisarz angielski polskiego pochodzenia; pseudonim złożył z imion Józef i Konrad.
• Konrad SwinarskiReżyser teatralny, operowy i telewizyjny, autor słynnych inscenizacji w krakowskim Starym Teatrze, w tym „Dziadów”.
• Konrad LorenzAustriacki zoolog, jeden z twórców etologii, laureat Nagrody Nobla.
• Konrad ImielaAktor, kompozytor i reżyser, przez lata dyrektor wrocławskiego Teatru Muzycznego Capitol.
• Konrad BukowieckiLekkoatleta, kulomiot, reprezentant Polski.

Konrad w powiedzeniach i w kulturze

Przysłów o Konradzie polszczyzna ludowa nie zanotowała — imię było przez wieki domeną dworów, a nie wsi. W literaturze ma za to miejsce, jakiego nie ma prawie żadne inne.

• Konrad Wallenrod

  Powieść poetycka Mickiewicza wydana w 1828 roku. Jej bohater, Litwin w przebraniu wielkiego mistrza krzyżackiego, dał polszczyźnie słowo wallenrodyzm — walkę z wrogiem od środka, w masce lojalności.

• Wielka Improwizacja

  W III części „Dziadów” Konrad w celi wileńskiego klasztoru wadzi się z Bogiem o los narodu. To jeden z najsłynniejszych monologów polskiej literatury, a rola Konrada uchodzi za sprawdzian dla największych aktorów.

• Konrad u Wyspiańskiego

  W „Wyzwoleniu” Stanisław Wyspiański wprowadza Konrada na scenę teatru jako bohatera, który próbuje uwolnić się od romantycznego dziedzictwa — tego samego, z którego wyszedł.

Ciekawostki o Konradzie

• Joseph Conrad urodził się 21 listopada. Według kalendarza juliańskiego, obowiązującego wtedy w Berdyczowie — w dniu, który dziś Konradowie najczęściej wybierają na imieniny. W kalendarzu gregoriańskim to 3 grudnia.

• Para z Wandą. Konrad i Wanda zajmują w rankingu populacji to samo, 67. miejsce. Oboje zawdzięczają popularność XIX-wiecznej literaturze, ale dziś idą w przeciwne strony: Wanda wraca, Konrad traci miejsca.

• Hubert, Bogdan, Konrad. Trzy imiona męskie stoją w rankingu populacji obok siebie (65., 66., 67.), a od Huberta dzieli Konrada niespełna pół tysiąca osób.

• Kurt to też Konrad. Niemieckie zdrobnienie usamodzielniło się do tego stopnia, że dziś mało kto łączy Kurta z Konradem.

Najczęstsze pytania o imię Konrad