Waldemarznaczenie imienia, pochodzenie, imieniny i statystyki

Pochodzenie i znaczenie imienia Waldemar

Etymologia Waldemara nie jest pewna i warto to powiedzieć na początku. Spierają się dwie wersje, a każda prowadzi w inną stronę Europy.

Wersja germańska rozkłada imię na wald- — od czasownika „władać, rządzić” — i -mar, „sławny”. Waldemar byłby wtedy „sławny ze swoich rządów” i należałby do tej samej rodziny co Walter czy Ryszard. Wersja słowiańska widzi w nim zgermanizowanego Włodzimierza: ruskie Wołodimir, przejęte przez Skandynawów, miało dać duńskie Valdemar.

• StaroruskiВолодимѣръ — Wołodimirimię książąt kijowskich, w tym Włodzimierza Wielkiego i Włodzimierza Monomacha
• DuńskiValdemarimię króla Waldemara I, wnuka po kądzieli ruskich książąt
• Germańskie czytaniewald- + -mar„władać” + „sławny” — objaśnienie konkurencyjne
• NiemieckiWaldemarzapis z W, którym imię przyszło do Polski
• DziśWaldemarimię męskie, 63. co do liczebności w Polsce

Za wersją wschodnią przemawia historia rodu. Pierwszy duński Waldemar urodził się w 1131 roku jako syn księcia Kanuta Lavarda i ruskiej księżniczki Ingeborgi, wnuczki Włodzimierza Monomacha. Imię chłopca często objaśnia się właśnie tą ruską linią. Od niego wzięła się cała seria duńskich królów i imię zadomowiło się na północy Europy.

W Polsce imię przyjęło się w zapisie z W, takim jak niemiecki. Niemal wszyscy żyjący dziś Waldemarowie urodzili się przed 2000 rokiem, a do metryk noworodków imię trafia już tylko pojedynczo.

Kiedy Waldemar obchodzi imieniny

Waldemar ma w kalendarzu majową i grudniową datę, ale ta pierwsza wygrywa co roku. 5 maja to dzień, w którym najwięcej osób szuka życzeń dla Waldemara.

• główne
  maja
  5

• 5 majaData uznawana za główną; kalendarze stawiają Waldemara obok Ireny i Gotarda, bez patrona o tym imieniu.

Maj czy grudzień

Grudniowa data — 11 grudnia — ma swoich zwolenników i nie jest mała: w grudniu życzeń dla Waldemara też szuka się sporo. Ale w każdym roku maj wypada wyraźnie mocniej. Przy imieniu bez świętego żadna z dat nie jest „bardziej poprawna” — wybiera rodzinna tradycja. Jeśli nie wiadomo, kiedy świętuje solenizant, bezpieczniej jest postawić na 5 maja.

Świętego Waldemara nie ma — są święci z jego rodu

Kalendarz kościelny nie zna świętego Waldemara. Pierwszy król o tym imieniu miał jednak świętych w najbliższej rodzinie — i to oni są najbliżsi roli patrona.

Zdrobnienia i formy pieszczotliwe imienia Waldemar

Waldemar w codziennym użyciu prawie zawsze traci drugą połowę. Wszystkie żywe zdrobnienia zaczynają się od Wald-.

Waldek · Walduś · Waldi · Waldziu · Waldeczek · Waldo · Waldemarek

Waldek to forma, którą zna każdy — od podwórka po biuro. Walduś i Waldziu należą do rodziny i najbliższych. Waldi brzmi po niemiecku i tak też się bierze: z niemieckiego zdrobnienia, które trafiło nawet do nazwy olimpijskiej maskotki. Waldo to forma rzadka, raczej towarzyska niż domowa.

Waldemar w innych językach

Imię najmocniej zakorzeniło się na północy i nad Bałtykiem. W Estonii i na Łotwie przyjęło formę z o, bliższą ruskiemu pierwowzorowi.

Waldemar w liczbach

Waldemar zajmuje w całej populacji 63. miejsce — tuż za Radosławem, tuż przed Igorem — ale na wykresie nadań widać go ledwie ledwie. W 2000 roku dostało to imię kilkudziesięciu chłopców, w 2025 — kilku. Suma nadań z całego ćwierćwiecza to mniej więcej jeden chłopiec na sto osiemdziesiąt żyjących Waldemarów.

To imię pokolenia, które dziś jest w wieku dziadków. Ranking noworodków potwierdza, że to nie tylko demografia: w 2021 roku Waldemar był 243. wśród chłopców, w 2025 — 414. Przy tak małych liczbach pojedyncze roczniki skaczą, ale kierunek jest wyraźny i to realny odwrót od imienia. Najedź na słupek, żeby zobaczyć liczbę dla konkretnego roku.

Sąsiedztwo w rankingu imion męskich

Ostatnie roczniki — gdzie plasowało się imię Waldemar

Rejestr PESEL zawiera 46 202 różnych imion męskich nadanych jako pierwsze. Stan danych: 20 stycznia 2026.

Znani Waldemarowie

Polscy Waldemarowie zapisali się przede wszystkim w sporcie — z dwoma podwójnymi mistrzami olimpijskimi — w muzyce i w reportażu.

• Waldemar BaszanowskiSztangista, dwukrotny mistrz olimpijski, czterokrotny olimpijczyk.
• Waldemar LegieńJudoka, dwukrotny mistrz olimpijski.
• Waldemar MilewiczReporter i korespondent wojenny, autor cyklu reportaży „Dziwny jest ten świat”. Zginął w Iraku w 2004 roku.
• Waldemar MalickiPianista i satyryk, łączący koncerty muzyki klasycznej z kabaretem.
• Waldemar KocońPiosenkarz i autor piosenek.
• Waldemar FornalikPiłkarz i trener, w latach 2012–2013 selekcjoner reprezentacji Polski.
• Waldemar MarszałekZawodnik sportów motorowodnych, przez lata związany też z samorządem Warszawy.

Waldemar w powiedzeniach i w kulturze

Polskich przysłów o Waldemarze nie ma — majowa data przypada w kalendarzu ludowym na zwykłe wiosenne wróżby pogodowe. Imię zostawiło za to wyraźne ślady w historii i literaturze Europy, zwłaszcza duńskiej.

• Flaga, która spadła z nieba

  Według duńskiej legendy czerwona flaga z białym krzyżem ukazała się na niebie podczas bitwy pod Lyndanisse 15 czerwca 1219 roku, w czasie wyprawy króla Waldemara II do Estonii. Duńczycy obchodzą ten dzień jako Valdemarsdag.

• Pan Valdemar u Poego

  W opowiadaniu Edgara Allana Poego „The Facts in the Case of M. Valdemar” z 1845 roku tytułowy bohater zostaje zahipnotyzowany w chwili śmierci. To jeden z najbardziej makabrycznych tekstów amerykańskiego mistrza grozy.

• Waldi z Monachium

  Kolorowy jamnik Waldi był maskotką igrzysk olimpijskich w Monachium w 1972 roku — pierwszą oficjalną maskotką olimpijską. Waldi to w Niemczech także popularne zdrobnienie Waldemara.

Ciekawostki o Waldemarze

• Lustrzane odbicie Igora. Igor to skandynawski Ingvarr, który poszedł na Ruś. Waldemar — jeśli przyjąć wschodnią etymologię — to ruski Wołodimir, który poszedł do Skandynawii. W rankingu całej populacji oba imiona stoją obok siebie: 63. i 64. miejsce.

• Urodzony osiem dni po śmierci ojca. Pierwszy Waldemar, przyszły król Danii, przyszedł na świat jako pogrobowiec Kanuta Lavarda. To dzięki jego staraniom papież uznał potem ojca za męczennika.

• Para ze Stanisławą. W rankingu kobiet 63. miejsce zajmuje Stanisława — Waldemar ma to samo miejsce wśród mężczyzn, przy podobnej liczbie żyjących.

• Jeden na sto osiemdziesiąt. Tyle wynosi stosunek chłopców z wykresu nadań do wszystkich żyjących Waldemarów. Radosław, jego sąsiad z rankingu, ma takiego chłopca na mniej więcej siedmiu.

Najczęstsze pytania o imię Waldemar