Władysławznaczenie imienia, pochodzenie, imieniny i statystyki

Pochodzenie i znaczenie imienia Władysław

Władysław to imię, które mówi wprost, czego życzono chłopcu: władzy i sławy. Składa się z dwóch słowiańskich członów — vold-, „władać, panować”, i -slavъ, „sława”. Razem dają „tego, który włada sławą”, a w swobodniejszym przekładzie po prostu „sławnego, znamienitego”.

O drugim członie wystarczy jedno zdanie, bo polszczyzna ma go w kilkudziesięciu imionach: od Bolesława po Wiesława. Ciekawszy jest pierwszy. Ten sam rdzeń siedzi w słowach władza, władca i włość, a w imionach — także we Włodzimierzu. Władysław był od początku imieniem ludzi, którzy coś mieli: ziemię, ród, poddanych.

• Prasłowiański*Voldislavъimię złożone: vold- „władać” + -slavъ „sława”
• StaropolskiWłodzisław, Władysławobie formy notowane obok siebie w średniowiecznych dokumentach
• ŁacinaWladislaus, Ladislauszapis kancelaryjny, którym imię przeszło do Czech i na Węgry
• Polszczyzna ludowaŁadysławforma z uproszczonym początkiem, długo żywa na wsi
• DziśWładysławimię męskie, 81. co do liczebności w Polsce

W rodzie Piastów imię pojawia się w XI wieku: pierwszym Władysławem na tronie był Władysław Herman, syn Kazimierza Odnowiciela. Od tej pory wraca w dynastii co kilka pokoleń, a potem przechodzi do Jagiellonów i Wazów. Cztery polskie korony nosili królowie o tym imieniu — stąd numeracja od Władysława I Łokietka do Władysława IV Wazy.

Kiedy Władysław obchodzi imieniny

Polskie kalendarze notują kilka terminów, ale świętowanie skupia się na jednym: 27 czerwca. To dzień św. Władysława, króla Węgier, i właśnie w czerwcu ludzie szukają najczęściej, kiedy wypadają imieniny Władka. Wrześniowa data błogosławionego bernardyna z Gielniowa jest dużo cichsza.

• główne
  czerwca
  27

• 27 czerwcaŚw. Władysław, król Węgier — data uznawana za główną.
• 30 czerwcaTen sam król: nowe Martyrologium Rzymskie przenosi jego wspomnienie na ten dzień.
• 25 wrześniaBł. Władysław z Gielniowa, bernardyn i poeta — dawne wspomnienie.

Czerwiec czy wrzesień

W większości domów Władysław świętuje pod koniec czerwca, na progu wakacji. Wrześniowy termin zostaje zwykle tam, gdzie żywa jest pamięć o warszawskich bernardynach albo gdzie tak obchodził imieniny dziadek. Jeśli nie wiadomo, którą datę wybrać — czerwiec jest bezpieczny.

Patroni imienia — król urodzony w Krakowie i poeta z Gielniowa

Obaj główni patroni Władysława mają z Polską więcej wspólnego, niż sugerują ich przydomki. Węgierski król przyszedł na świat w Krakowie, a bernardyn z Gielniowa napisał pieśni, które śpiewano w polskich kościołach przez kolejne stulecia.

Zdrobnienia i formy pieszczotliwe imienia Władysław

Długie, trzysylabowe imię aż prosi się o skrót — i polszczyzna dała mu jeden bardzo mocny: Władek. Reszta to warianty tej samej formy.

Władek · Władzio · Władeczek · Władziu · Władzik · Władyś · Władysławek · Włodek

Władek to forma, której używa się od przedszkola po emeryturę — rzeczowa i serdeczna jednocześnie. Władzio brzmi łagodniej, trochę jak z przedwojennego filmu. Władeczek zostaje dla najmłodszych, a Władziu to zdrobnienie wołacza, które w wielu domach zastąpiło pełną formę. Włodek bywa częściej skrótem od Włodzimierza, ale w starszym pokoleniu słychać go i przy Władysławie — to echo dawnego Włodzisława.

Władysław w innych językach

Imię przeszło przez Czechy i Węgry, gubiąc po drodze początkowe W. Stąd węgierski László i czeski Ladislav — formy, w których trudno od razu rozpoznać polskiego Władka, choć to dokładnie to samo imię.

Władysław w liczbach

W całej populacji Władysław zajmuje 81. miejsce — dokładnie to samo, które wśród kobiet ma Angelika. Podobieństwo kończy się na numerze. Angelika to imię ludzi urodzonych w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, Władysław — przede wszystkim ich dziadków i pradziadków. Suma nadań z całego wykresu to niewiele ponad trzy procent żyjących Władysławów; reszta przyszła na świat przed 2000 rokiem.

Sam wykres pokazuje jednak coś, czego nie widać w rankingu populacji: powolny powrót. Na początku wieku Władysławów rejestrowano po dwudziestu, trzydziestu rocznie. Od 2010 roku słupki rosną, a w 2021 roku dochodzą do najwyższego wyniku w szeregu — kilka razy więcej niż w 2000. Wśród chłopców to wciąż daleka setka: od 2020 roku imię krąży między 108. a 134. miejscem, bez wyraźnego kierunku w górę czy w dół. Najedź na słupek, żeby zobaczyć liczbę dla konkretnego roku.

Sąsiedztwo w rankingu imion męskich

Ostatnie roczniki — gdzie plasowało się imię Władysław

Rejestr PESEL zawiera 46 202 różnych imion męskich nadanych jako pierwsze. Stan danych: 20 stycznia 2026.

Znani Władysławowie

Lista mogłaby się składać z samych królów, ale imię ma też mocną reprezentację w literaturze, sztuce i sporcie. Zamiast lat życia podajemy dziedzinę.

• Władysław ReymontPisarz, laureat literackiej Nagrody Nobla za czterotomowych „Chłopów”.
• Władysław SzpilmanKompozytor i pianista; jego wspomnienia z okupowanej Warszawy stały się podstawą filmu „Pianista”.
• Władysław StrzemińskiMalarz i teoretyk sztuki z kręgu konstruktywizmu, twórca teorii unizmu, związany z Łodzią.
• Władysław PodkowińskiMalarz i ilustrator, prekursor impresjonizmu w Polsce.
• Władysław HasiorRzeźbiarz, malarz i scenograf związany z Podhalem, twórca asamblaży i sztandarów.
• Władysław KomarKulomiot, mistrz olimpijski z Monachium, a także aktor i artysta estradowy.
• Władysław KozakiewiczTyczkarz, złoty medalista igrzysk olimpijskich w Moskwie w 1980 roku.

Władysław w powiedzeniach i w kulturze

Ludowych przysłów o Władysławie kalendarze nie zanotowały — czerwcowy dzień przypada tuż po świętojańskiej nocy i przed Piotrem i Pawłem, które zabrały całą przysłowiową uwagę. Imię zostawiło za to wyraźne ślady w historii i kulturze.

• Jaskinia Łokietka

  Grota w Ojcowskim Parku Narodowym, z którą wiąże się legenda o Władysławie Łokietku: ukrywający się przed pościgiem książę miał przeżyć dzięki pająkowi, który zasnuł wejście siecią. Do dziś to jedna z najczęściej odwiedzanych jaskiń w Polsce.

• „Jezusa Judasz przedał”

  Pieśń pasyjna bł. Władysława z Gielniowa z 1488 roku, pisana trzynastozgłoskowcem. Jeden z najstarszych polskich tekstów religijnych, których autor jest znany z imienia.

• „Pianista”

  Film Romana Polańskiego na podstawie wspomnień Władysława Szpilmana, nagrodzony Złotą Palmą w Cannes i trzema Oscarami. Historia pianisty, który przeżył okupację w ruinach Warszawy.

• Władysław Warneńczyk

  Król Polski i Węgier, który zginął pod Warną w wieku dwudziestu lat. Przydomek wziął od miejsca bitwy, a nie — jak Łokietek — od wzrostu.

Ciekawostki o Władysławie

• Patron Węgier urodził się w Krakowie. Ojciec przyszłego św. Władysława przebywał w Polsce na wygnaniu i ożenił się z córką Mieszka II. Węgierski święty narodowy jest więc po matce wnukiem polskiego króla.

• László to Władysław. Węgierska forma straciła po drodze początkowe W, a czeski Ladislav zachował ślad tej samej zmiany. Polskie Ładysław z dawnych ksiąg parafialnych to ten sam ludowy skrót.

• Czterech królów, jeden numer na raz. Polskę rządzili Władysław I Łokietek, Władysław II Jagiełło, Władysław III Warneńczyk i Władysław IV Waza. Jagiełło przyjął to imię na chrzcie w Krakowie — urodził się jako Jogaila.

• W 2021 roku nadano najwięcej Władysławów w całym szeregu. To nadal tylko około stu siedemdziesięciu chłopców, ale kilka razy więcej niż na początku wieku.

• Para z rankingu. Władysław i Angelika zajmują w swoich listach to samo, 81. miejsce, choć statystyczny Władysław mógłby być dziadkiem statystycznej Angeliki.

Najczęstsze pytania o imię Władysław